Nghiệm thu Đề tài “Nghiên cứu quy trình tổng hợp sâu đục trái bưởi tại tỉnh Bến Tre”

Trên nhóm cây có múi nói chung và cây bưởi nói riêng có rất nhiều dịch hại như: sâu vẽ bùa, bọ trĩ, sâu đục trái,… trong đó sâu đục trái được xem là đối tượng mới và gây hại nặng trong những năm gần đây làm ảnh hưởng đến năng suất trái, thiệt hại kinh tế cho nhà vườn. Phần lớn người dân sử dụng thuốc hóa học để tiêu diệt do vậy ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe người tiêu dùng. Đây là mối lo ngại của các nhà khoa học cũng như nông dân trồng các loại cây có múi. Vì vậy, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bến Tre đã thực hiện đề tài “nghiên cứu quy trình tổng hợp sâu đục trái bưởi tại tỉnh Bến Tre” nhằm xây dựng quy trình quản lý tổng hợp sâu đục trái bưởi theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững để bảo vệ được năng suất và sản lượng bưởi, đảm bảo thu nhập cho nông dân.
 

 Họp Hội đồng KH&CN nghiệm thu đề tài.

Đề tài thực hiện trong thời gian 16 tháng, bắt đầu tháng 11/2014, tổng kinh phí 286.206.000 đồng và được Hội đồng KH&CN chuyên ngành tỉnh nghiệm thu ngày 01/8/2016 vừa qua.

 Qua quá trình thực hiện, nhóm tác giả đã tiến hành khảo sát tình hình sâu đục trái bưởi ở các vùng trọng điểm trồng bưởi tại huyện Giồng Trôm, Châu Thành và Mỏ Cày Bắc (Bến Tre), mỗi huyện khảo sát 10 vườn và chọn vườn đạt tiêu chí để thực hiện mô hình. Tiếp theo là thu thập thành phần loài thiên địch của sâu đục trái trên các vườn bưởi (ong ký sinh, nấm ký sinh).

Để thực hiện đề tài, nhóm nghiên cứu đã xây dựng mô hình và quy trình quản lý tổng hợp sâu đục trái bưởi gồm các mô hình: mô hình bao trái, thực hiện ở Châu Thành; mô hình sử dụng thuốc sinh học (Giồng Trôm); mô hình thả ong ký sinh; mô hình thả ong ký sinh kết hợp phun dầu khoáng (Mỏ Cày Bắc). Riêng công việc nhân nuôi ong ký sinh để tạo nguồn cung cấp cho các mô hình được thực hiện tại Trung tâm chuyển giao tiến bộ kỹ thuật-Viện Cây ăn quả miền Nam. Sau đó Trung tâm chuyển giao kỹ thuật nhân nuôi ong ký sinh cho Chi cục Trồng Trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh.

Kết quả cho thấy, mô hình thí nghiệm thả ong ký sinh ngoài vườn có 90-95% trái bưởi không bị sâu đục trái gây hại, tỷ lệ trứng sâu đục trái được tìm thấy bị ký sinh từ 15-23%. Điều này cho thấy loài ong Trichogramma sp. (ong mắt đỏ) có khả năng ký sinh trên trứng sâu đục trái bưởi và thích nghi với điều kiện sinh thái của tỉnh Bến Tre.

Đối với mô hình bao trái, có thể sử dụng loại bao kín đáy hoặc bao hở đáy, chất liệu bằng vải lưới mùng tuyl là tốt. Với mô hình này, 100% trái không bị sâu đục trái gây hại. Qua đó, nhóm nghiên cứu cũng khẳng định, việc bao trái không làm chậm sự phát triển của trái cũng như màu sắc xấu đi theo cách nghĩ của nhiều nông dân.

Mô hình sử dụng thuốc sinh học: dầu khoáng (phun 30 ngày/lần), tỷ lệ trái không bị nhiễm sâu đục trái từ 92.35-97.92%, sử dụng nấm trắng phun 30 ngày/lần, tỷ lệ trái không bị sâu đục trái là 93.51-98.50%. Đối với mô hình thả ong ký sinh kết hợp phun dầu khoáng 30 ngày/lần, tỷ lệ trái không bị sâu hại từ 97.5-99.5%.

Ngoài thực hiện các mô hình, thông qua đề tài đã tổ chức 03 hội thảo đầu bờ ở 03 huyện thực hiện mô hình, tổ chức 04 lớp tập huấn về quy trình quản lý tổng hợp sâu đục trái bưởi và chuyển giao kỹ thuật nhân nuôi ong ký sinh cho nông dân tự nhân nuôi và thả trong vườn; tổ chức hội thảo khoa học thống nhất quy trình quản lý tổng hợp sâu đục trái bưởi tại tỉnh Bến Tre.

Theo các thành viên hội đồng, đề tài có tính khoa học, khả năng ứng dụng tốt, thống nhất nghiệm thu và xếp loại khá cho đề tài. Tuy nhiên, để hoàn thiện hơn, hội đồng cũng đề nghị nhóm tác giả bổ sung đặc điểm sinh học của sâu đục trái, thời điểm sâu gây hại đồng thời có kết luận cụ thể từng mô hình và đưa ra quy trình tổng hợp để khuyến cáo người dân áp dụng tùy vào điều kiện thực tế mà đạt hiệu quả cao nhất.

Kim Tuyền
Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN