Đề tài “Điều tra nguồn giống thủy sản có giá trị kinh tế ở khu vực ven biển và cửa sông tỉnh Bến Tre”

Để góp phần làm cho sản lượng thủy sản có giá trị kinh tế trong tự nhiên ở Bến Tre phát triển nhanh, ổn định và giữ được mức cân bằng từ nuôi trồng đến đánh bắt trong tự nhiên trước thực trạng ngày càng cạn kiệt do người dân khai thác quá mức, biến đổi khí hậu,… như hiện nay. Viện Hải Dương học phối hợp với Chi cục Khai thác bảo vệ nguồn lợi thủy sản Bến Tre thực hiện đề tài “Điều tra nguồn giống thủy sản có giá trị kinh tế ở khu vực ven biển và cửa sông tỉnh Bến Tre” với mục tiêu cụ thể là đánh giá hiện trạng nguồn giống vùng ven biển và cửa sông Bến Tre, lựa chọn đối tượng con giống của các loài có giá trị kinh tế cần nghiên cứu; Xây dựng mô hình dự báo xác định bãi đẻ, bãi ương và khu vực phát tán nguồn giống; Đề xuất các giải pháp sử dụng hợp lý nguồn giống thủy sản có giá trị kinh tế tại Bến Tre.
 

 Họp hội đồng KH&CN chuyên ngành tỉnh nghiệm thu đề tài


Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nguồn giống một số loài thủy sản ở vùng cửa sông (Ba Lai, Hàm Luông) và ven biển tỉnh Bến Tre thuộc 3 huyện Ba Tri, Bình Đại, Thạnh Phú. Qua quá trình nghiên cứu, kết quả của đề tài đánh giá hiện trạng khai thác nguồn lợi và nguồn giống thủy sản ở vùng cửa sông ven biển tỉnh Bến Tre, xác định thời điểm và khu vực xuất hiện con giống của một số loài thủy sản. Qua đó xây dựng được danh mục 179 loài cá khai thác ở vùng cửa sông ven biển; xác định được 22 giống loài cá có giá trị kinh tế cao, 2 loài nghêu và sò huyết, 6 giống loài trong nhóm giáp xác là cua ghẹ, và tôm là nguồn giống thủy sản tập trung ở vùng cửa sông ven biển Bến Tre. Xác định các yếu tố thủy văn-động lực (gió, dòng chảy, lưu lượng nước), một số đặc điểm sinh thái, yếu tố môi trường và cơ sở thức ăn ở khu vực phân bố của nguồn giống ở giai đoạn ấu trùng phù du và giai đoạn giống một số loài có giá trị kinh tế cao vùng cửa sông và ven biển tỉnh Bến Tre. Ngoài ra, đề tài đã xây dựng được phần mềm dự báo xu thế phát tán và tập trung ấu trùng nghêu với tên gọi “BenTre_Larva”. Đây được xem là mô hình mới được áp dụng để dự báo nguồn giống của một đối tượng thủy sản, kết quả bước đầu cho thấy phù hợp và tương ứng với vùng phân bố nguồn giống nghêu được điều tra, khảo sát ở vùng cửa sông ven biển của tỉnh.

Để phát triển bền vững và khai thác hợp lý nguồn lợi thủy sản nói chung và nguồn giống thủy sản có giá trị kinh tế ở Bến Tre nói riêng, nhóm nghiên cứu đưa ra các giải pháp sau: Phân vùng chức năng phù hợp; phân vùng khai thác và thời gian khai thác hợp lý nguồn giống (vùng bảo vệ nguồn giống nghêu, sò và cua), vùng bảo vệ nguồn giống thủy sản tự nhiên, vùng hạn chế khai thác; có giải pháp về quản lý. Ngoài ra, nâng cao nhận thức của cộng đồng dân cư vùng ven biển trong việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường sống của các loài thủy sản, bảo vệ các hệ sinh thái liên quan đến nguồn lợi thủy sản,… thông qua việc tuyên truyền phổ biến các văn bản pháp luật, kiến thức và biện pháp sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên bằng cách phát tờ rơi đến tay người dân, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng Báo, Đài Phát thanh truyền hình, Đài truyền thanh xã, huyện. Bên cạnh đó cần có giải pháp về khai thác giống và phát triển nghề nuôi đối với từng đối tượng nghêu, sò, cua, các loài cá có giá trị kinh tế,…

Theo các thành viên Hội đồng nghiệm thu, đề tài có tính mới, có khả năng ứng dụng và có giá trị khoa học giúp Bến Tre có định hướng phát triển kinh tế xã hội. Đối với phần mềm, Hội đồng cũng đề nghị nhóm thực hiện nên tổ chức tập huấn và chuyển giao cho địa phương để áp dụng trong thời gian tới.

Kim Tuyền
Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN