Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật trong nhân giống sản xuất giống hoa kiểng ở Bến Tre

Kỹ thuật nuôi cấy mô đã được ứng dụng rộng rãi tại một số nước trong khu vực, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho ngành hoa kiểng. Chẳng hạn, Thái Lan đã ứng dụng kỹ thuật nuôi cấy mô để đưa hoa phong lan Thái ra thị trường thế giới, mang về nguồn thu đáng kể. Trong khi đó, ở ĐBSCL, việc sử dụng cây giống nuôi cấy mô vẫn còn khá xa lạ với nông dân. Phần lớn nông dân trồng hoa theo cách gieo hạt hoặc ngắt chồi giâm. Ở Bến Tre, ngay cả đối với các giống hoa quen thuộc như: Dã yên thảo, dừa cạn, vạn thọ... được trồng nhiều vẫn phải nhập hạt giống từ nước ngoài. Nếu không chủ động nghiên cứu, sản xuất giống sẽ xảy ra tình trạng lệ thuộc về giống.

 



Nuôi cấy mô là kỹ thuật quan trọng trong sản xuất cây giống, đặc biệt là trong sản xuất giống hoa kiểng. Kỹ thuật này giúp sản xuất cây giống với số lượng lớn trong thời gian ngắn (chỉ từ một phần bộ phận của cây qua nuôi cấy mô sẽ cho ra hàng ngàn cây giống), cây sinh trưởng phát triển tốt, phẩm chất cao. Trồng hoa từ giống cây cấy mô ít tốn chi phí cho phân, thuốc vì cây sinh trưởng, phát triển tốt, ít sâu bệnh, thời gian chăm sóc ngắn nhưng chất lượng hoa rất cao, cao hơn so với giống nhân bằng phương pháp truyền thống (khi nhân giống bằng phương pháp truyền thống, nông dân thường giâm cành để nhân giống từ vụ  này sang vụ khác nên cây bị thoái hóa giống, dễ bệnh và chất lượng giảm). Lợi nhuận của trồng hoa cấy mô khá cao (đối với các giống Cúc, Dã yên thảo), gấp gần 2 lần so với trồng bằng phương pháptruyền thống.

Ông Trịnh Minh Thống – nông dân trồng hoa Tết huyện Chợ Lách, Bến Tre nhận xét: “Cây nhân từ giống cấy mô mạnh hơn cây nhân theo phương pháp truyền thống vì được “trẻ hóa”. Tôi thấy giống cấy mô rất có tiềm năng phát triển nên đã đặt hàng với Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học Công nghệ Bến tre gần 2.000 cây mô hoa dã yên thảo để tháng 9 âm lịch năm 2016 tiến hành ươm, nhân giống cung cấp cho thị trường trong dịp Tết 2017. Tôi dự tính, giá bán của cây giống cấy mô sẽ bằng hoặc thấp hơn giá bán của cây giống truyền thống”. Ông cho biết năm 2016, ông trồng gần 500 chậu hoa Dã Yên Thảo từ cây giống cấy mô, trừ chi phí, ông lời khoảng 8,1 triệu đồng. Theo ông Thống, mức lời này cao hơn trồng hoa từ giống truyền thống mà công chăm sóc ít hơn. Ông dự tính, vụ hoa tới tiếp tục trồng hoa dã yên thảo từ giống cấy mô

Hiện nay, việc nhân rộng mô hình trồng hoa từ giống cấy mô chưa nhiều do việc thay đổi tập quán trồng hoa từ giống nhân bằng phương pháp truyền thống của nông dân trồng hoa cần có thời gian. Nhưng có thể nói, tiềm năng phát triển các giống hoa cấy mô rất lớn vì ưu điểm về chất lượng, hiệu quả kinh tế. Bên cạnh đó, sau khi đưa ra trồng thử nghiệm thành công giống dã yên thảo, cúc đồng tiền, hoa chuông... Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học Công nghệ Bến Tre tiếp tục trồng thăm dò trong nhà lưới các giống thược dược và các loại hoa cúc... nhằm hướng tới việc đưa các giống hoa này đến với người trồng hoa trong thời gian tới.

                                                                                   
Võ Thanh Truyền
Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN