Khởi nghiệp từ dịch vụ chứng nhận sản phẩm, hệ thống quản lý

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới, các doanh nghiệp (DN) đều phải tuân theo các quy luật, sân chơi mang tính toàn cầu.

Lợi ích khi áp dụng

Các DN có năng lực vượt trội trong quản lý điều hành, quản trị tài chính, chiến lược kinh doanh… nhất định sẽ có nhiều ưu thế và lợi thế hơn trên thương trường cạnh tranh. Do đó, muốn tồn tại và phát triển bền vững DN không chỉ tái cấu trúc mà còn phải liên tục xây dựng, áp dụng, duy trì các hệ thống quản lý, công cụ tiên tiến với mục đích đảm bảo chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, an toàn, sức khỏe, môi trường, tiết kiệm năng lượng, trách nhiệm xã hội để nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm.

Khi DN có sản phẩm được chứng nhận sự phù hợp có nghĩa là sản phẩm đó có các chỉ tiêu chất lượng, vệ sinh an toàn phù hợp với qui định trong tiêu chuẩn (hoặc quy chuẩn kỹ thuật) có liên quan như Tiêu chuẩn dùng để chứng nhận hợp chuẩn là tiêu chuẩn quốc gia (TCVN); tiêu chuẩn quốc tế (ISO, IEC, Codex,…); tiêu chuẩn khu vực (EN,…); hoặc tiêu chuẩn nước ngoài: BS (Anh), JIS (Nhật), GB (Trung Quốc)… Các Công cụ cải tiến năng suất: công cụ 5S, Kaizen; nhóm chất lượng QCC; kỹ thuật thống kê SPC; kỹ thuật chuẩn đoán doanh nghiệp; sản xuất tinh gọn và giảm thiểu khuyết tật Lean Six Sigma; thẻ điểm cân bằng Balanced Scoredcard; chỉ số đánh giá hoạt động chính KPI; duy trì năng suất tổng thể TPM; đánh giá hiệu quả công việc của nhân viên, quản lý quan hệ khách hàng CRM; quản lý tri thức KM. Các mô hình hoạt động quản lý: mô hình hoạt động xuất sắc BE; cải tiến năng suất toàn diện PMS; quản lý chất lượng toàn diện TQM; năng suất xanh GP, quản lý phát triển bền vững; các mô hình giải thưởng chất lượng quốc gia, quốc tế.

Điều này giúp cho DN mang lại hiệu quả khác biệt giữa sau khi đã áp dụng so với trước khi chưa áp dụng với lợi ích cụ thể: nâng cao hình ảnh, uy tín DN đến 60%; nâng cao năng lực quản lý 40%; nâng cao nhận thức 80%; xác định rõ người, rõ việc 60%; chuẩn hóa quá trình hoạt động 60%; nâng cao năng suất chất lượng 50%; giảm lãng phí 50%; giảm tỷ lệ sai lỗi 30%.
Sản phẩm được chứng nhận cung cấp sự đảm bảo độc lập của bên thứ ba cho người tiêu dùng nên người tiêu dùng không cần thiết phải tốn chi phí cho việc thực hiện những thử nghiệm đối với sản phẩm đã được chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn và luôn yên tâm vì sản phẩm được sản xuất trong điều kiện đảm bảo chất lượng. Còn về phía cơ quan quản lý, sản phẩm được chứng nhận đáp ứng yêu cầu quản lý về bảo vệ an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng, bảo vệ môi trường.

Nhu cầu cao, sinh lời lớn

Không chỉ thị trường thế giới, mà ngay cả Trung Quốc, từ ngày 1/5/2018 đã áp dụng tiêu chuẩn quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc nông sản, hoa quả, trái cây nhập khẩu từ Việt Nam phải có giấy phép của cơ quan chức năng, với đầy đủ thông tin sản phẩm, nguồn gốc, xuất xứ, tên hoặc mã số nhà xưởng đóng gói. Cùng với từ khóa tìm kiếm dịch vụ chứng nhận ISO, google đã cung cấp 7.160.000 kết quả  trong vòng 0,38 giây cho thấy sức nóng và nhu cầu của thị trường dịch vụ này không nhỏ.

Trong khi đó, giá trị của Giấy chứng nhận VietGAP có hiệu lực tối đa 02 (hai) năm kể từ ngày cấp và được gia hạn tối đa 03 (ba) tháng đối với trường hợp cơ sở sản xuất được cấp Giấy chứng nhận nhưng không tiếp tục đăng ký cấp lại sau khi hết hạn, giấy chứng nhận như HACCP, ISO có hiệu lực tối đa trong 3 năm. Tương đương với chu kỳ kinh doanh 2 – 3 năm.

Chi phí tư vấn, xây dựng, áp dụng và duy trỳ cho 1 hệ thống quản lý chất lượng, các công cụ phụ thuộc vào hệ thống, công cụ dự kiến áp dụng, số lượng, quy mô tổ chức, mức độ phức tạp của quá trình tạo ra sản phẩm, phạm vi áp dụng, khoảng cách xa gần giữa các địa điểm của tổ chức, mức độ sẵn có của tổ chức sản xuất. Việc xác định giá chính xác sẽ phải thông qua họat động khảo sát thực tế, thông thường chi phí đào tạo, tư vấn và chứng nhận khoảng 70 triệu đồng cho một hệ thống.

Bến Tre hiện có 4.263 DN, 45.953 hộ kinh doanh cá thể, 136 hợp tác xã, 1.243 tổ hợp tác, 701 trang trại và khoảng 131.488 hội viên hội nông dân. Giả sử 10% của tổng số các tổ chức, hội viên này sẽ có 18.378 hợp đồng thực hiện dịch vụ với tỷ suất sinh lời 10% thì lợi nhuận trước thuế thu được 42,88 triệu đồng/năm. Bến Tre đang triển khai chương trình mỗi xã một sản phẩm là điểm tựa vững chắc để cộng đồng khởi nghiệp lựa chọn khởi nghiệp loại hình dịch vụ này.

Điều kiện kinh doanh dịch vụ chứng nhận sản phẩm, hệ thống quản lý qui định tại Nghị định 154/2018/NĐ-CP ngày 09/11/2018 sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ và một số quy định về kiểm tra chuyên ngành đã bãi bỏ điều kiện: “Có kinh nghiệm làm việc 03 năm trở lên (kể từ thời điểm tốt nghiệp đại học) và kinh nghiệm làm việc phù hợp với yêu cầu quy định của chương trình chứng nhận” nhằm tạo điều kiện để loại hình dịch vụ này phát triển.

Đặng Văn Cử
Sở Khoa học và Công nghệ