Chăm sóc vườn cây ăn trái trong mùa hạn – mặn

Hạn mặn năm nay vượt mốc lịch sử 2016, tỉnh Tiền Giang, Bến Tre, Long An, Kiên Giang, Cà Mau vừa công bố tình huống khẩn cấp, tập trung ứng phó. Hiện nay, các tỉnh đang đối mặt với tình hình hạn mặn gay gắt, sản xuất nông nghiệp gặp rất nhiều khó khăn, việc thiếu nước tưới nghiêm trọng đang đe dọa vùng chuyên canh cây ăn trái có hiệu quả kinh tế cao. Trước tình hình trên để ứng phó với những diễn biến bất thường của thời tiết, nông dân cần có những giải pháp trước mắt và lâu dài nhằm bảo vệ vườn cây ăn trái để hạn chế tối đa mức thiệt hại trước mắt và lâu dài.


Khi bị vườn cây bị nhiễm mặn, cây trồng sẽ phát triển kém do rễ cây hạn chế hút nước, ở giai đoạn đầu cây có phần giống như bị khô hạn, lá cây bị xào. Sau đó, làm rụng các lá già, cây bị thiếu nước có hiện tượng “chết khát”. Ngoài ra, cây bị ngộ độc chủ yếu là Na+, Cl- , thiếu dinh dưỡng N, P, K, Ca, Mg,… và các vi sinh vật có trong đất quanh rễ bị ảnh hưởng, làm giảm các chất dinh dưỡng  do các vi sinh vật này tạo ra cho cây. Thời điểm vườn cây bị nhiễm mặn cũng là thời điểm mùa khô hạn làm đất bị nứt nẻ dễ đứt rễ nhỏ, ảnh hưởng sự hút khoáng làm cây thiếu dinh dưỡng và ảnh hưởng đến sự hoạt động của các vi sinh vật có lợi trong đất, làm rụng lá giảm khả năng quang hợp, sinh trưởng và phát triển của cây kém, năng suất giảm là điều khó tránh khỏi, thời gian dài có thể làm dẫn đến cây bị “chết đói”.


Tác hại của nhiễm mặn đối với cây trồng, phụ thuộc vào nồng độ muối, đất, giống cây trồng, và giai đoạn phát triển của cây. Khi vườn cây ăn trái bị nhiễm mặn sẽ ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng phát triển và năng suất của cây trồng, một số cây mẫn cảm với mặn sẽ bị chết, điều đáng lo ngại là khi đất vườn cây ăn trái bị nhiễm mặn sẽ ảnh hưởng lâu dài. Hạn hán kéo dài làm khô cạn nước mương vườn, đây cũng là điều kiện kích hoạt phèn tiềm tàng trở thành phèn hoạt động sẽ gây hại cho cây trồng.

image
  
image
Sầu riêng bị nhiễm mặn.
    
image
Chôm chôm bị nhiễm mặn
    
image
Nông dân trữ nước ngọt trong mương vườn.


Nhóm cây mẫn cảm với mặn: sầu riêng, chôm chôm, bòn bon, măng cụt, rau ăn lá…, chỉ cần độ mặn chưa đến 1‰ đã gây ảnh hưởng xấu.
- Nhóm cây chịu mặn yếu: có khả năng chịu tối đa 2‰ như: ngô, đậu, lúa (lúa vào giai đoạn làm đòng, phơi hoa với độ mặn khoảng 1,5‰ đã có khả năng gây ảnh hưởng xấu).
- Nhóm cây chịu mặn trung bình: cà chua, ớt, bầu bí, chuối, mía, bưởi, nhóm cây có múi khả năng chống chịu được trong điều kiện độ mặn tối đa từ 2 đến 3‰, trong đó giống bưởi Da xanh chịu mặn tốt hơn bưởi Năm Roi.
- Nhóm cây chịu mặn tương đối khá: xoài, sapo, dừa… có thể chịu mặn từ 3-4‰.


Trước tình hình hạn mặn diễn biến phức tạp, bà con nông dân cần thực hiện những giải pháp hợp lý để hạn chế thấp nhất thiệt hại cho vườn cây ăn trái như sau:
- Củng cố hệ thống đê bao để ngăn ngừa nước mặn xâm nhập vào mương vườn.
- Tận dụng nguồn vật liệu hữu cơ như rơm rạ, lục bình, lá khô,… tủ gốc và che phủ đất để hạn chế bốc thoát hơi nước giữ ẩm cho đất tránh hiện tượng đất bị khô nứt.
- Để duy trì sử dụng ít nước trong thời gian xâm nhập mặn những vườn nào không đủ nước ngọt tưới trong mùa khô nên loại bỏ: toàn bộ trái, tỉa cành, tạo tán, hoa để giảm thoát hơi nước.
- Lót vải nhựa trích nước ngọt trong mương để tưới tiết kiệm duy trì ẩm độ cho đất, hạn chế cây bị héo.
- Không tưới nước có độ mặn trên 1‰ cho cây. Riêng nhóm cây mẫn cảm với mặn không nên tưới nước có độ mặn trên 0,5‰.
- Có thể phun phân bón lá có chứa Kali, Canxi, Magiê, Silic giúp cây tăng khả năng chống chịu hạn – mặn. Nếu hạn – mặn kéo dài có thể phun một số sản phẩm tăng cường khả năng chống chịu mặn như: KN03 (10g/1 lít nước), Silimax,… Phân có chứa chất Brassinosteroid: Comcat 150WP, Vitazyme, Nyro 0,01S.


Sau giai đoạn hạn - mặn, nhanh chóng khai thông kênh mương, tháo rửa phèn mặn tích tụ trong đất. Xới nhẹ mô liếp để tạo sự thông thoáng cho rễ và góp phần đẩy nhanh việc rửa phèn – mặn ra khỏi đất. Tăng cường bón phân có chứa Canxi, phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh, Humic, phân bón có chứa hàm lượng Lân cao,… tạo điều kiện cho hệ thống rễ hồi phục nhanh để cây hấp thu dinh dưỡng tốt giúp cây mau phát triển lại qua thời gian dài gặp điều kiện bất lợi.


Trong mùa hạn mặn cũng là điều kiện thích hợp cho một số đối tượng dịch hại phát triển trên cây ăn trái:
- Nhóm cây có múi: Nhóm nhện hại; sâu đục trái; bọ trĩ; nhóm rệp sáp, rệp dính.
- Cây sầu riêng: Rầy phấn, rầy xanh; nhóm rệp sáp, rệp dính.
- Cây chôm chôm: nhóm rệp sáp, rệp dính.

Tin tức khác cùng chuyên mục
• Canh tác bưởi da xanh theo hướng hữu cơ sinh học-giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu
• Bà Cao Thị Chiên người không ngừng xây dựng và phát triển tổ hợp tác trồng sầu riêng ấp Hàm Luông
• Hội thảo “văn hóa và văn minh đô thị ở các nước Đông Nam Á trong bối cảnh cuộc cách mạng 4.0” và bài học cho di sản văn hóa Bến Tre
• Một số vấn đề cần quan tâm cho vụ lúa hè thu sau giai đoạn hạn, mặn
• Xã Tân Trung, huyện Mỏ Cày Nam chuyển giao quy trình kỹ thuật chăm sóc cây bưởi da xanh xen trong vườn dừa theo tiêu chuẩn hữu cơ – PGS
• Hiệu quả bước đầu từ mô hình chăn nuôi gà tàu lai nòi thương phẩm có nguồn gốc
• Khoa học công nghệ - đòn bẩy định vị du lịch Bến Tre trên bản đồ du lịch nông nghiệp đồng bằng sông Cửu Long
• Cách bón vôi hiệu quả và an toàn trong việc rửa phèn, mặn cho vườn cây ăn trái
• Khoa học và công nghệ Bến Tre đổi mới vì một đại dương bền vững
• Đầu tư đối tác công - tư trong khoa học và công nghệ Bến Tre
• Một số giải pháp canh tác lúa khi ảnh hưởng hạn mặn
• Sở Khoa học và Công nghệ Bến Tre quyết tâm xây dựng hợp tác xã điểm
• Hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên thời covid-19
• Công nghệ máy chủ
• Giải pháp phục hồi vườn cây ăn trái sau thời gian hạn, mặn