Du lịch văn hóa tâm linh ở Bến Tre - hiệu ứng từ một hội thảo khoa học

Ngày 23/10/2020 vừa qua, Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân Văn (KHXH&NV) Tp Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học “Tôn giáo ở Nam bộ: Tiếp cận từ thực hành nghi lễ”, đây là một sự kiện học thuật do Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo và Đạo đức, Khoa Nhân học thuộc Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân Văn Tp Hồ Chí Minh tổ chức và được giới nghiên cứu và chức sắc tôn giáo khu vực Nam bộ quan tâm.

 

Các học giả, chức sắc tôn giáo và đại biểu chụp ảnh lưu niệm.  Ảnh TL.

 

Tham dự Hội thảo có tiến sĩ (TS) Phan Thanh Định, Phó Hiệu trưởng, Trường Đại học KHXH&NV; PGS.TS Huỳnh Ngọc Thu, Trưởng Khoa Nhân học; TS. Dương Hoàng Lộc, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo và Đạo đức, các nhà nghiên cứu đến từ các trường Đại học khu vực Nam bộ; các chức sắc, nhà tu hành của Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao đài, Hòa Hảo, Bahai; đại diện lãnh đạo Sở Nội vụ (Ban Tôn giáo) và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh khu vực Nam bộ cùng đông đảo nghiên cứu sinh. Hội thảo tập trung vào hai nhóm chủ đề chính: “Lý luận nghi lễ tôn giáo” và “Thực hành nghi lễ tôn giáo ở Nam bộ”. Phát biểu khai mạc Hội thảo TS. Phan Thanh Định, nhấn mạnh: Nam Bộ là vùng đất đa dân tộc, đa tôn giáo - chính điều này đã tạo ra những văn hóa đặc trưng nổi bật, cần được quan tâm và nghiên cứu để làm sáng tỏ hơn. Do đó, mục đích của hội thảo là nhằm tìm hiểu chuyên sâu về nghi lễ và thực hành nghi lễ tôn giáo của các tôn giáo trong khu vực Nam bộ và những ảnh hưởng của nó đến đời sống nhân dân, cộng đồng xã hội, cũng như các giá trị khoa học và thực tiễn từ việc thực hành nghi lễ tôn giáo làm cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu, giảng dạy tại trường Đại học KHXH & NV nói riêng, tại các trường đại học ở Nam bộ nói chung. Với mục đích đó, Hội thảo đã tuyển chọn từ 60 bài nghiên cứu của các tác giả khắp nơi trong cả nước gửi về ban tổ chức để chọn ra 34 bài nghiên cứu phù hợp đưa vào Kỷ yếu Hội thảo. Trong đó Bến Tre có 3 bài: ThS. Bùi Hữu Nghĩa với bài “Nghi lễ các đẳng của đạo Công giáo (Nghiên cứu trường hợp họ đạo Cái Nhum, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre). ThS. Phạm Văn Luân với bài “Tìm hiểu đám giỗ ông “Đạo Dừa” – Nguyễn Thành Nam” và ThS. Lữ Văn Châu với bài “Bước đầu tìm hiểu nền lễ nhạc đạo Cao Đài”.

 

Theo ThS. Luân, Phó Trưởng phòng Nghiên cứu Khoa học và Quan hệ Quốc tế, Trường Cao đẳng Bến Tre, tuy là hội thảo chuyên sâu về vấn đề tôn giáo, nhưng ở lăng kính khoa học, như phát biểu của TS. Phan Thanh Định, Phó Hiệu trưởng, Trường Đại học KHXH&NV, các tôn giáo khu vực Nam bộ không những đã có những ảnh hưởng nhất định đến đời sống nhân dân, cộng đồng xã hội… mà còn để lại những dấu ấn trong đời sống tâm linh của người dân với đầy đủ các giá trị khoa học và thực tiễn có thể lấy làm cơ sở khoa học cho việc tiếp tục nghiên cứu, phát triển du lịch tâm linh ở Bến Tre…

 

Đó là câu chuyện của họ đạo Cái Nhum, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre gắn với nhà thờ cổ Cái Mơn và Nhà bia Bác học Trương Vĩnh Ký – Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh duy nhất cho đến nay ở huyện Chợ Lách, điểm nhấn của Làng Văn hóa Du lịch Chợ Lách. Là câu chuyện của “lễ nhạc đạo Cao Đài” được ThS. Lữ Minh Châu, Tổng Biên tập Tạp chí Cao Đài trình bày tại Hội thảo với mối liên kết tới Tòa thánh Cao Đài Ban Chỉnh Bến Tre – Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh duy nhất cho đến nay của đạo Cao Đài ở Bến Tre và Tòa thánh Châu Minh của Cao Đài Tiên Thiên, nơi bổn đạo đã có đề án phát triển thành điểm du lịch văn hóa tâm linh.

 

ThS. Lữ Minh Châu trình bày tham luận tại Hội thảo. Ảnh TL.

 

Ngay cả với tín ngưỡng dân gian về “đạo Dừa”, tuy ngày nay được biết đến không phải là một tôn giáo nhưng với ký ức cồn đạo Dừa – kiến trúc Cồn Phụng đã được ghi danh trong Danh mục kiểm kê di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn tỉnh Bến Tre, ban hành theo Quyết định số 59/QĐ-UBND ngày 11/01/2016 của UBND tỉnh Bến Tre; câu chuyện về đạo Dừa luôn được xác định là 1 trong những tiêu điểm cần khám phá khi du khách đến xứ dừa - Bến Tre. Đây là một trong những câu chuyện có tính kết nối du lịch văn hóa tâm linh đặc biệt được tạo hiệu ứng sau khi sách “Người Bến Tre” của tác giả Lê Minh Quốc được chính thức ấn hành bởi nhà xuất bản Trẻ, phát hành tháng 10/2020. Với ấn phẩm này, lần đầu tiên sau một thời gian dài bị lãng quên và chỉ còn biết đến trong ký ức cùng những câu chuyện dân gian, những giai thoại được đồn thổi… ngày nay đã đến lúc câu chuyện đạo Dừa chính thức đi vào văn bản tác phẩm văn học khi được dành đến 11 trang đề cập (trang 340 -347 và 354-357) từ tóm tắt diễn trình câu chuyện đến hình ảnh về ông “Đạo Dừa” – Kỹ sư Nguyễn Thành Nam… đã phần nào khơi gợi và giải mã vì sao sau 30 năm đạo Dừa không còn tồn tại, mỗi năm đến dịp đám giỗ ông đạo Dừa có hàng ngàn người dân mến mộ về dự và dần hình thành 1 tín ngưỡng dân gian về Dừa cần được nghiên cứu, đúc kết.

 


Câu chuyện về đạo Dừa trong sách “Người Bến Tre”. Ảnh TL.

 

Với những hiệu ứng đó, cũng theo ThS. Luân, nếu ngành Văn hóa – Du lịch  và Khoa học – Công nghệ tỉnh nhà cùng các cơ quan nghiên cứu, các trường đại học, cao đẳng, các cơ quan chức năng có liên quan và các tổ chức tôn giáo, hậu duệ các nhân vật lịch sử có liên quan… cùng ngồi lại trao đổi thống nhất những vấn đề cốt lõi, xúc tiên hợp tác nghiên cứu trong khuôn khổ 1 đề tái cấp tỉnh thì hoàn toàn có thể khai thác các câu chuyện xoay quanh họ đạo Cái Nhum, nhà thờ cổ Cái Mơn và Nhà bia Bác học Trương Vĩnh Ký, “lễ nhạc đạo Cao Đài” và tín ngưỡng “đạo Dừa” – kiến trúc Cồn Phụng để tạo ra những đường dây dẫn kỳ diệu phát triển một cách vững chắc du lịch văn hóa tâm linh Bến Tre - mũi đột phá khôi phục phát triển du lịch Bến Tre trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang từng bước được kiểm soát.

Tin tức khác cùng chuyên mục
• Tập huấn kỹ thuật ủ phân hữu cơ vi sinh từ phụ phẩm nông nghiệp và xử lý rác thải hữu cơ hộ gia đình
• Trung tâm Khoa học và Công nghệ tổ chức tập huấn hướng dẫn sử dụng chế phẩm E.M trong chăn nuôi cho nông dân
• Tập huấn chương trình “mỗi xã một sản phẩm (Ocop)” năm 2020
• Bến Tre – điểm nhấn từ diễn đàn hợp tác và phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long
• Khoa học và công nghệ Bến Tre đồng hành quản trị rủi ro cùng doanh nghiệp
• Bí thư Huyện ủy Lê Văn Khê khảo sát các mô hình ứng dụng công nghệ tại xã Phú Khánh, Thới Thạnh
• Nhiệm vụ khoa học và công nghệ triển khai ở huyện Châu Thành
• Nhiệm vụ khoa học và công nghệ thực hiện trong năm 2020 trên địa bàn huyện Giồng Trôm
• Hoạt động khoa học và công nghệ địa phương với công tác thống kê
• Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre khẩn trương cải thiện chỉ số DDCI
• Hoạt động Khoa học-Công nghệ ở Trường Cao đẳng Bến Tre một năm học nhìn lại
• Hội thảo du lịch Châu Thành trên đường trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
• Tân Phú: Tập huấn ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nâng cao năng suất, chất lượng sầu riêng thích ứng biến đổi khí hậu
• Kết quả xây dựng nông thôn mới của ngành khoa học và công nghệ Bến Tre năm 2020
• Chương trình “nhịp cầu nhà nông”